ID AD MAAS } Kolon adı (field)
1 Kazım 10000 }
2 Metin 75000 } Kayıt (rows)
… …………….. ……….. }
Kolon Kolon Kolon
Table : Database'de saklanan
kolonların birleşiminden oluşan kümedir. Table'ın data tipi yoktur.
Row : Tek kayıt demektir.
Column : Table'daki kolon
adına ait kayıtlardır. Örneğin, 'AD' kolonu demek 'AD' kolonuna girilen
verilerin tümüdür.
Field : Kolon başlıkları ile kayıt başlığı
olanlardır.
Primary Key : Unique + not null
(Tek olmalı ve boş geçilemez.)
Foreign Key : Primary key
gibidir. Fakat null değerler alabilir.
Table'lar ilişkisel veri tabanı(compact)
olmalıdır. Tablolar arasında bir ilişki kurulmalıdır.
Oracle database'i ile kullanıcı arasında
SQL_NET ilişki kurar. Protokoller belirlenir, bir isim altında konfigurasyonlar
birleştirilir. Böylece database ismi tanımlanmasıyla ona ait tüm
konfigurasyonlar oluşturulur.
RDBMS : Oracle'ın server
tarafındaki protokoludür. Hızlı erişim sağlar. Güvenlik son derece güçlüdür.
Client / server desteklidir.
TCP/IP : Oracle'ın server
tarafındaki protokoludür.IP numaraları sayesinde client / server mimarisi
iletişimi kurulur. RDBMS gibi ortak özellikler taşır.
Referantional : Tablolar arasındaki
referansların belirtilmesidir. Bazen bir kolonun değerlerinin başka bir
tablodaki kolonlardan veri laması gerekmektedir. bu durumda referans verilir.
Bir projeye başlarken şu aşamalar yapılır;
-
- İyi bir analiz
-
- Analizin tablolara göre dizaynı ve
aralarındaki ilişkiler
-
- Akış şeması ve döküman
hazırlanması
-
- Test edilmesi
-
- Üretime geçilmesi
Database'e üzerinde giriş,değişiklik,silme vb.
İşlemlersql ile olur. Tablolar fiziksel olarak gözükmezler. Database içinde
saklıdırlar. Operatörler kullanılabilir.
Data Dictionary: Database'deki
kullanıcılar, yaratılan tablolar vb. Nesneler hakkında detaylı bilgiler bulunan
tablodur. Belli başlı fonksiyonlarla ulaşılabilir.
SQL : Tablolar arasında iletişim kurar,
sorgulama yapar.
SQL *Plus : Ek olarak bloklar
oluşturulabiliyor. Mantıksal döngüler ve komutlar oluşturulabiliyor. IF, FOR
vb.
PL / SQL : Server'a bağlanıp
insert, update, delete vb. Database üzerinde direkt işlemler yapılabilir.
Database'e en hızlı ulaşım ve sorgulama biçimidir.
-
- Yazılan komutlar bufferda işlem
yapar. O yüzden her yeni komut yazıldığında önceki komutu siler.
-
- Yazılım kontrolu(syntax) her
satırın sonunda kontrol edilir.
-
- Çeşitli formatlarla çıktı
alınabilir.
-
- Direkt komut sonunda sonuç
alınır.,
-
- Select ile data okunur.
-
- İnsert, update,delete (DML) ile
var olan bir tablo üzerinde değişiklikler yapılabilir.
-
- Create,alter,drop,rename,
truncate(DDL) ile yapısal değişiklikler yapılabilir.
-
- Commit,rollback,savepoint
(tranaction) ile yapılan işleri onaylar veya geri alır, iptal edilebilir.
-
- Grant,revoke (DCL) ile objelerin
kullanılmasına hak vermek veya geri almak içindir. Güvenlik kurulur.
-
- Exit (^D) ile SQL'den çıkış
sağlanır. Böylece yapılan işlemler iptal olur.
NOT: Tnsnames.ora à Database hakkında bilgiler bu dosyada
saklıdır.
Listener.ora à Server tarafında bulunan config dosyasıdır.
NOT: Komut yazılımdaki köşeli parantezler o
alanın zorunlu olmadığını belirtir. {} işaretleri o alan için birden fazla
değer alacağını gösterir. Büyük harf yazılanlar oldugu gibi yazılır. Küçük harf
yazanlar açıklamadır.
SQL de değişken tanımlamak
DESC tablo_adı;
Kolon tiplerinden bazıları;
NUMBER(rakam,ondalık) à Sayısal ifadelerdir. Rakam alanı
sayının max alabileceği tamsayı kısmını verir. Ondalık alan ise max. decimal
değerini verir.
VARCHAR2(sayı) à Karakter ifadelerdir. Sayı ile belirtilen alan, max.
karakter sayısıdır.
DATE à
Tarih ve saat ifadeleridir. Ülke kodu desteğiyle çeşitli formatlarda
database’de tutulurlar.
CHAR(sayı) à
Karakter ifadesidir. VARCHAR2’den tek farkı database’de saklanma şeklidir. Max
255 karakter alabilir. Sayı ile belirtilen alan, max. karakter sayısıdır.
SELECT
komutu
Select komutu ile database'den istenilen
kriterlere göre veri getirlir.
Yazılımı:
SELECT [DISTINCT] {*,column [alias] ,….}
FROM Tablo
[WHERE koşullar]
[ORDER BY {column,expr} [ASC|DEXC] ] ;
SELECT :Seçilen kolonları
alır.
DISTINCT :Belirtilen kolondaki
aynı değerlere sahip verilerden sadece birini alır. Örneğin personel kodu xxx
olanın personel adı gibi.
alias :Kolon adlarının daha
açık olması için tanımlanır.
FROM table :Belirtilen tabloyu
açar.
WHERE :Belirli kriterler
koşullar oluşturulur. Tablolar arasında birleştirmeler yapılabilir.
ORDER BY :Seçilen kolona göre
sıralı kayıt getirir.
ASC :Artan sırada listelenir. Varsayılan
budur.
DESC : Artan sırada
listelenir. Varsayılan budur.
* : Tüm kolonlar seçilmiş anlamındadır.
Listelemede rakamlar sağa yanaşık, karakterler
sola dayalı gözükür. Kolon adları büyük harf görüntülenir.Aritmatik işlemler
kullanılabilir (+,-,/,*). Örneğin;
Select maas+maas*0.10 From Personel_Table;
Bazen bir matematiksel işlemler daha uzun veya
daha karmaşık olabilir. Fonksiyon tanımlayarak kolona sorgulatıp bir sonuç
üretebiliriz. Matematiksel işlemlerde öncelik sırası;
-
- Parantezler (,)
-
- *,/,+,-
-
- soldan sağa doğru öncelik sırası,
şeklindedir.
Column Alias : Kolon başına
açıklayıcı isim verilebilir. Tırnak işaretleri (") ile açıklayıcı kelime
belirtilir. Tek kelime için " işareti kullanılmasada olur. Örneğin;
Select ad AS "Adı" From
Personel_Table;
Concatenation Operator: Birden fazla stringi
veya kolonu yan yana birleştirip listelemek için kullanılır. İfadeler string
olmalıdır. Zaten karakter ve tarih formatındaki değerler tırnak( ' ) işaretleri
içerisinde belirtilir. Örneğin;
Select ad||' ' ||soyad AS "Adı
Soyadı" From Personel_Table;
Null : Değeri hiç girilmeyen
kolonlar NULL değerini alırlar. NULL sıfır veya boşluk karakteri değildir.
Yokluk demektir. Bir rakam ile NULL değer üzerinde matematiksel işlemler
yapılamaz.
NVL Fonksiyonu: Null değeri yerine
yeni değer atar. Alan tipi ne turde ise alacağı değer o türde olmalıdır.
Yazılımı:
NVL (null_değeri_alan,yeni_değer)
Örneğin;
NVL(Maas,0); à
Maas kolonundaki null değerlerin yerine sıfır atar.
veya NVL(Ad,' '); à Ad kolonundaki null değerlerin yerine
bos karakter atar.
En önemli kullanım amacı hesplamalara işlemin
yarıda kesilmesini engellemek içindir. Örneğin maasa zam miktarı eklensin. Ama
bazı personele zam yapılmadığı varsayılırsa bu kişiler icin zam kolon değeri
null'dur. Buna göre;
SELECT maas+NVL(zam,0) From Personel_Table;
Tab : Tüm tabloların
adlarının saklandığı alandır. Örneğin tüm tabloların listesini vermek için
aşağıdaki iki yazılımı da kullanabiliriz.;
Yazılımı;
SELECT * From Tab;
SELECT table_name From user_tables;
Desc : Tablonun kolonlarının
adlarını, kolonların tipini ve null değer alıp alamayacağı durumlarını
gosterir.
Order by
komutu
ORDER BY : Seçilen kolona göre
sıralama yapar. DESC artan sırada, ASC azalan sırada listeler. Null değerler
sıralamaya alınmazlar. Örneğin azalan sırada ada gore liste alınsın;
SELECT ad,soyad FROM Personel_Table ORDER BY ad
DESC;
Eğer kolonlar birden fazla ise kolon numarası
ile de tanım belirtilebilir;
SELECT ad,soyad FROM Personel_Table ORDER BY 1
DESC;
Eğer birden fazla kolona göre sıralama
yapılmak istenirse, önce yazılan kolon baz alınarak diğer kolona göre sıralı
listeler.
SELECT ad,soyad FROM Personel_Table ORDER BY
1,2 DESC;
Where komutu
WHERE : Sorgulamaları
sınırlandırmak amacıyla koşullar konulur. Örneğin departmanı 38 kodlu personel
listesi;
SELECT ad ||' ' ||soyad FROM Personel_Table
WHERE Dept_Id=38;
<,>, >=, <= gibi karşılaştırma
karakterleri kullanılabilir. Bunlar dışında bazı SQL operatörleri ile daha
rahat koşullar konulabilmektedir.
Between
komutu
BETWEEN Min AND Max: Belirtilen Min. ve
Max. değerler arasında değer alabilir. Yani belirtilen iki değer arasında
değerler alır. Örneğin yaşı 18 ile 30 arasındaki personeller;
SELECT ad ||' ' ||soyad FROM Personel_Table
WHERE yas BETWEEN 18 AND 30;
IN komutu
IN (liste) : Liste olarak
tanımlanan değerleri alır. Yani bir şekilde OR ifadesine denktir. Örneğin yaşı
18, 25 ile 30 olan personeller;
SELECT ad ||' ' ||soyad FROM Personel_Table
WHERE yas=18 OR yas=25 OR yas=30;
Veya
SELECT ad ||' ' ||soyad FROM Personel_Table
WHERE yas IN(18,25,30);
Like komutu
LIKE : Benzerlik vermek için
kullanılır. '%' karakteri tum karakterler yerine geçer. '_' karakteri ise tek
karakter yerine geçer. Sadece _ işaretini çıkarmak için ' \_ ' işareti
kullanılır. Küçük büyük harf ayrımı vardır.
'%t' à
t harfiyle başlayanlar.
'%t%' à
t harfi geçen tüm kayıtlar.
'B_K%' à
B baş harfi ile başlayan ve 3. Harfi K olan tüm kayıtlar.
karakterleri arasında değer girilirse kolon
içinde Örneğin soyadı 'M' ile başlayan personeller;
SELECT ad ||' ' ||soyad FROM Personel_Table
WHERE soyad LIKE ' M% ' ;
Is
null komutu
IS NULL : Kayıdın null olup
olmadığını kontrol eder. Örneğin maaşı null olan kayıtları listelesin;
SELECT ad ||' ' ||soyad FROM Personel_Table
WHERE maas IS NULL ;
NOT : Belirtilen koşulun tam ters koşulunu
verir. Örneğin maaşı null olmayan kayıtları listelesin;
SELECT ad ||' ' ||soyad FROM Personel_Table
WHERE maas IS NOT NULL ;
SQL *Plus Üzerinde Sorgu Hazırlanmasında
Kullanılacak
Yardımcı Komutlar
Sql
komutları sadece hafızada tutulurlar. İşletilen her komut hafıza tutulur. O
yüzden kullanıcının işini kolaylaştırmak için bazı ek komutlara ihtiyaç
duyulmuştur.
Sql Plus’a
girmek için komut satırında şu şekilde girilir;
SQLPLUS
[kullanıcı adı [/şifre [@Database]]]
A[PPEND] Text à Satır
sonuna kelime ekler.
C[HANGE]
/eski/yeni à eski
text yerine yeni text ekler. Yeni alanı boş bırakılırsa eski alan olarak
belirtilen text silinir.
CL[EAR]
BUFF[ER] à SQL hafızasındaki tüm
satırları siler, hafızayı boşaltır.
DEL
à Aktif olarak bulunduğu
satırı siler. Satır no belirtilirse o satırı siler.
I[NPUT]
Text à Satır arasına Text
ifadesiyle belirtilen cumleyi ekler.
L[IST]
à Hafızadaki tüm
satırları listeler.
L[IST]
m n à Sadece m ile n
arasındaki satırları listeler.
R[UN]
à Hafızadaki SQL
satırını çalıştırır. Aynı işlevi "R,r,/, ; " karakterleride yapar.
n
Text à n satırındaki cümleyi
Text ifadesi belirtilen alana yazılan cümle ile değiştirir.
0
Text à Bulunduğu satırdan bir
önceki satıra yeni alan açar ve texti oraya ekler.
SAVE
Dosya à Hafızadaki komutu
belirtilen dosya adı altında saklar.
GET
Dosya à Belirtilen dosyayı
hafızaya yukler.
START
Dosyaà Belirtilen dosyayı
direkt çalıştırır. Hafızaya yuklemez. @ işaretide aynıdır.
ED[IT]
Dosyaà Belirtilen dosyayı bir
editör içinde açar.
SPOOL
à Ekranda yapılan her
türlü işi dosyaya atar. SPOOL OFF ile dosyaya kayıt işlemini durdurur.
EXIT
à SQL’den çıkış sağlar.
HELP
Komut à Belirtilen komut için
açıklayıcı bilgi verir.
SQL Plus Fonksiyonları
Fonksiyonlar
sayesinde;
- Datalar üzerinde hesap yapabilir,
- Datalar üzerinde değişiklikler
yapılabilir,
- Grup oluşturularak bu kayıtlar
için kullanılabilir.
- Tarih datası çeşitli formatlarda
görüntülenebilir,
- Kolon tipleri değiştirilebilir.
- İç içe fonksiyonlar
tanımlanabilir. Öncelikle içteki fonksiyon çalışır. Çıkan sonuca göre
dıştaki fonksiyon işlem görür.
Sys.Dual : Oracle database’inde
bulunan tek kolon ve tek satırdan oluşan bir tablodur. Belirli bir tablodan
değerler almadan fonksiyonların kullanılması gerektiginde bu tablo kullanılır.
Karakter Fonksiyonları
LOWER(Text)
: Text
olarak belirtilen alanı küçük harfe çevirir.
UPPER(Text)
: Text
olarak belirtilen alanı büyük harfe çevirir.
INITCAP(Text)
: Text
olarak belirtilen alanın baş harfini büyük diğerlerini küçük harfe çevirir.
CONCAT
(Text1,Text2) : Text1
olarak belirtilen alan ile Text2 alanını birleştirir. ‘ || ‘ simgeside aynıdır.
SUBSTR(Text,m,n)
: Text
alanının m. karakterinden itibaren (m. karakter dahil) n kadar karakter alır.
LENGTH(Text)
: Text
alanın karakter uzunluğunu sayısal olarak verir.
NVL(KOLON,DEĞER)
: Kolonun
aldığı değer null ise değer alanında belirtilen değeri verir.
Sayısal Fonksiyonları
ROUND(Sayı,m): Sayı alanına girilen rakam, m olarak belirtilen ondalık
kadar yuvarlar. Örneğin; ROUND(45.923,2) à
45.92
ROUND(45.923,0)
à 46
ROUND(45.923,-1)
à 50
ROUND(45.951,2)
à 45.92
ROUND(45.929,2)
à 45.93
TRUNC(Sayı,m):
Sayı
alanına girilen rakam, m olarak belirtilen ondalık kadar sondan keser.
TRUNC(54.923,2)
à 45.92
TRUNC(54.923,-1)
à 40
TRUNC(54.929,2)
à 45.92
MOD(m,n)
: m
sayısı n sayısına bolundugunde kalan rakamı bulur.
Zamansal Fonksiyonları ve İşlemleri
Tarih + sayı à Tarihe
sayı kadar gun ekler.
Tarih
- sayı à Tarihe sayı kadar gun
çıkarır.
Tarih
- Tarih à İki tarih arasındaki
gün farkını sayısal olarak verir.
Tarih
+ sayı / 24 à Tarihe
sayı kadar saat ekler.
SYSDATE
à Sistem tarihini verir.
Oracle’ın varsayılan tarih formatı ‘DD-MON-YY’ şeklindedir. Üzerinde
aritmatiksel işlemler yapılabilir.
MONTHS_BETWEEN(tarih1,tarih2)à İki tarih arasını ay
olarak bulur.
ADD_MONTHS
(tarih,n) à Tarihe
n kadar ay ekler.
NEXT_DAY(tarih,'
gün' ) à tarih'den sonraki
günün ilk tarihini verir.
LAST_DAY(tarih,'
gün' ) à tarih'den önceki günün
ilk tarihini verir.
ROUND(tarih[,'
fmt '] ) à tarih'I belirtilen
formata göre aya veya yıla göre yuvarlar.
TRUNC(tarih[,'
fmt '] ) à tarih'I belirtilen
formata göre aya veya yıla göre keser.
Çevirme Fonksiyonları
TO_CHAR(Sayı,[‘fmt’]) : Girilen tarih veya sayıyı karakter tipine
çevirir.
Tarih
parametreleri;
YYYY à Yılı rakamsal olarak gosterir.
YEAR à Yılı yazısal olarak verir.
BC à Millattan once ve sonrası icin zaman
verir.
MM à Ayı rakamsal olarak gösterir.
MONTH à Ayı yazısal olarak verir. Belirtilen
ülkenin tarih yazısıyla
·
· verir.
MON à Ayı yazısal sadece ilk 3 harfini
verir. Belirtilen ülkenin tarih
·
· yazısıyla verir.
RM à Ayı roma rakamıyla gösterir.
DD à Günü rakamsal olarak gösterir.
DAY à Günü yazısal olarak verir.
Sayısal
parametreleri;
- à Rakamdır.
- à Sıfır rakamı verir.
$ à
Rakamın başına $ işareti koyar.
. à
Ondalık haneye ayırır.
, à
Rakamı 3’er hane ayırarark aralarına virgül koyar.
MI à
Negatif sayılar için sonuna – itareti koyar.
Örneğin " x nolu kişi xxx'dir."
Formatında ekrana liste oluşturalım (id number);
SELECT TO_CHAR(id) || ' nolu kisi '
||name||'dir.'
Örneğin sistem tarihini DD-MM-YYYY olarak
gösterelim;
SELECT TO_CHAR(sysdate,' DD-MM-YYYY')
Örneğin sistem zamanını HH:MI olarak
gösterelim;
SELECT TO_CHAR(sysdate,' HH:MI' )
TO_NUMBER (Karakter) : Girilen karakteri
sayısal ifadeye çevirir.
TO_DATE(char, [‘fmt’]) : Girilen karakteri
belirtilen formatta tarih formatına çevirir.
Örneğin tarih kolonundaki değerleri, 7
/11/1998 tarihine eşit olanların listesini oluşturalım. Ama kolon değerleri
string olarak ayın uzun ad, günü ve yılı sayısal olarak kayıtlıdır. Bu sorunu
çözmek için kullanılır;
SELECT no, maas
FROM Personel
WHERE MAAS_TARIH=TO_DATE('KASIM 7, 1998',
'Month dd,YYYY')
Tablolar Arasında İlişki Kurulması (JOIN)
* Birden
fazla tabloyla ilişki kurularak ortak sorgulama yapılmasıdır. Tabloları belli
bir ortak kolona göre birleştirmek için join yöntemi kullanılır. Bunun için
öncelikle tablolardaki kolonlar aynı tipte ve aynı büyüklükte olmalıdır.
Yazılımı:
SELECT
table1.kolonları,table2.kolonları
FROM table1,
table2
WHERE
table1.kolon1=table2.kolon2
İki tabloyu
birleştirmek için iki tabloda ortak bulunan kolonları where kotulu içinde
etitleriz.
Örneğin
personel adı ve bulunduğu departman listesi icin;
SELECT
a.*,b.*
FROM personel
a , departman b
WHERE
a.dept_id=b.dept_id
Böylece
personel tablosundan personel adı ve soyadı, departman tablosundan departman
adı bilgisi getirilir.
* Bazı durumlarda tablo
birleştirme koşulu bir aralık şeklinde oluşabilir. Yani tabloları
birleştirirken anahtar sahaların belirli bir aralığı seçilebilir.
SELECT
table1.kolonları, table2.kolonları
FROM table1,
table2
WHERE
table1.kolon1 BETWEEN table2.min2 AND table2. max2
* (OUTER JOIN) Bir
diğer durumda tablodaki verilerin değerleri null olabilir. Fakat biz null
değerlere sahip olanlarıda birlerştirmek istersek eksik olan tablonun yanına
(+) işareti eklenir.
SELECT
table1.kolonları, table2.kolonları
FROM table1,
table2
WHERE
table1.kolon1 (+) = table2.kolon2
* (SELF JOIN)
Bir başka durumda aynı tablodaki kendi içindeki kolonlar arasında ilişki
kurulabilir. Bazı durumlarda kolonlardaki değerleri eşit olma durumlarına göre
sorgu düzenlenebilir.
SELECT
table1.kolonları
FROM table1
a, table1 b
WHERE
table1.a = table1. b
Grup (GROUP) Fonksiyonları
Bazen belli
bir koşula uygun belli bir topluluk için sorgu kurulabilir. Bu durumda grup
işlemi yapılır. Örneğin departmanlara göre grup oluşturulup o departmandaki
personel sayısı hesaplanabilir. Grup fonksiyonları sadece grup ifadeleriyle
kullanılabilir.
Yazılımı:
SELECT kolonlar,
grup fonksiyonları
FROM table
[WHERE kotul]
[GROUP BY
grup_kolonu]
[HAVING
group_kotulu]
[ORDER BY
kolon]
GROUP BY
satırı ile kolonlar üzerinde küçük gruplar oluşturulur.
HAVING satırı
ile bu oluşturulan grup için grup koşulları tanımlanabilir. Where koşulundan
farkı WHERE kayıt üzerinde koşul koyar, HAVING ise sadece grup kayıtları
üzerinde koşul konabilir ve grup fonksiyonları kullanılabilir.
AVG(Kolon)
:
Belirtilen kolonun ortalamasını bulur.
COUNT(Kolon)
:
Belirtilen kolonun kayıt sayısını bulur. Count(*) ile o grupta oluşturulan
kayıt sayısı hesaplanır. Null değerler için nvl fonksiyonu kullanılır. Çünkü
kolon içindeki null değerler işleme alınmaz.
MAX(Kolon)
:
Belirtilen kolondaki kayıtların değerlerinin maksimum değerini bulur. Sayısal,
karakteristik veya tarihsel olarak kendi içinde sıralama yapabilir.
MIN(Kolon)
:
Belirtilen kolondaki kayıtların değerlerinin minimum değerini bulur. Sayısal,
karakteristik veya tarihsel olarak kendi içinde sıralama yapabilir.
SUM(Kolon)
:
Belirtilen kolondaki kayıtların değerlerinin sayısal toplamını bulur.
VARIANCE(Kolon)
:
Belirtilen kolondaki kayıtların değerlerinin matematiksel varyansını bulur.
Örneğin bir
personel listesindeki departmanların ayrı ayrı departman içindeki personelin
max ve min maas alan kişilerin maaslarını isteyelim;
SELECT
Departman_id, MAX(Maas) , MIN(maas)
TABLE
Personel
GROUP BY
Departman_id
Veya 38 nolu
departmandaki personel sayısını bulalım;
SELECT
COUNT(*)
TABLE
Personel
WHERE
Departman_id = 38
Veya tüm
departmanlardaki maaşlarının ortalaması 80.000.000 ‘den büyük olanların
listesini oluşturalım;
SELECT
Departman_id, AVG(Maas)
TABLE
Personel
GROUP BY
Departman_id
HAVING
AVG(maas) > 80000000
Bazı
durumlarda iç içe grup oluşturulması istenebilir. Bu durumda şu şekilde
yazılır.
GROUP BY
Kolon1, Kolon2 , …
Örneğin
Departman adına ve personel yasına göre grup oluşturalım.
SELECT
Departman_id, Yas
TABLE
Personel
GROUP BY
Departman_id, Yas
Altsorgular(SUBQUERY)
Subquery, bir
sorgu oluşturulurken, bu sorguya ait kriterleri başka bir sorgu belirleme
durumudur. Kısaca sonucu bilinmeyen koşullar olduğunda bu yöntem kullanılır.
Yazılımı:
SELECT …..
FROM ……
WHERE kolon=(
SELECT …
FROM ….
WHERE ….)
Select
cümlesi parantes içinde tanımlanır. = koşulu kondu ise select cümlesi tek değer
döndürmek zorundadır. Eğer birden fazla değer için koşul konulması gerekirse
" in, not in " kelimesi kullanılır. Tek kayıt döndüğünde = yerine
>,>=, <, <=, <> kontrol ifadeleride kullanabiliriz. Bir
önemli nokta da koşula eşitlenecek değer 2. Select cümlesi içindeki kolon
değerine eş olmalıdır. Yani tipleri eşit olmalıdır.
Subquery
sorgulama tekniğinde order by kullanılamaz.
Having grup
kotulu içinde select cümlesi kullanabiliriz.
Örneğin;
- sorgu : Kazım' ın departman
numarası kaçtır?
- SELECT dept_id,name
FROM
Personel
WHERE
name='Kazım'
- sorgu : Departman numarası 38 olan
kişilerin listesinden adı kazım olan var mı incele?
- SELECT dept_id,name
FROM
Personel
WHERE
dept_id=38
- sorgu : Bu iki sorgunun birleşimi
istenirse, yani departmanı 38 olan kazım adlı personel bigisi ?
·
· SELECT dept_id,name
FROM
Personel
WHERE
dept_id=( SELECT dept_id
·
·
·
· FROM Personel
WHERE
name='Kazım')
Çalışma Anında Sorguya Dışarıdan Değer Alma
Bir sorgu
oluşturulurken bazen bazı alanların değerleri değişkendir. Bu yüzden sorguya
dışarıdan değer girilmesi ve bu değere göre bir sorgu oluşturulması gerekir.
Bunun için anahtar kelimenin başına ‘ & ‘ karakteri getirilir.
Örneğin
istenilen departmankoduna göre personelin adı ve soyadı listeleyelim;
SELECT ad,soyad
FROM Personel
WHERE Dept_id
= &Departman_kodu
Ekran:
Departman_kodu
için değer gir: 38
eski 1:
select ad,soyad from Personel where Dept_id = &Departman_kodu
yeni 1:
select ad,soyad from Personel where Dept_id = 38
Eğer sorgu
yazılımı sorunlu ise bu giriş yapıldıktan sonra anlaşılır ve kesinlikle girilen
değer kolon tipine eş olmalıdır. Örneğin ‘&anahtar_kelime’ şeklinde tırnak
arasında belirtilmişse giriş olarak sadece text değer girilir. Ama
&anahtar_kelime tırnak içinde belirtilmemişse giriş yapılırken tırnak
içinde giriş yapılmalıdır. Birden fazla &anahtar_kelime tanımlanırsa
sırayla sorgu sorulur ve tüm değerler girildikten sonra sorgu oluşturulur. Eğer
where koşulunda &anahtar_kelime’si kullanılmışsa giriş yapılırken
matematiksel koşul şeklinde giriş yapabiliriz.
Eğer anahtar
kelimenin başına ‘ && ‘ konulursa sorgu sırasında sadece bir kerelik
sorgu sorulur. Bundan sonra anahtar kelimenin değeri ilk girilen değer olarak
geçerlidir.
DEFINE
değişken=değer : Belirtilen
değişkene karakter atanır.
ACCEPT
: Kullanıcıya
açıklayıcı mesaj verilerek istenilen tipte veri girişi yapılması sağlanır.
& işaretiyle yapılan işlemin daha kontrollu şeklidir.
Yazılımı :
ACCEPT
değişken [datatipi] [ FORMAT ] [PROMPT text] [HIDE]
Değişken à Giriş yapılacak verinin değerinin
tutulduğu anahtar kelimedir.
Datatipi à Girişi yapılacak verinin veri tipidir.
FORMAT à Giriş yapılacak verinin giriş düzeni
sağlanır. Örneğin rakam için 9999 (4 haneli sayı) , karakter için A10 (10
karakterlik yer) .
PROMPT à Kullanıcıya gireceği değer için
açıklayıcı mesaj görüntüler.
HIDE à Giriş yapılırken verinin
görüntülernmeden giriş yapılması sağlanır. Örneğin şifre girişlerinde.
Örnekler;
ACCEPT adi
PROMPT ‘Adınızı giriniz:’
ACCEPT yas
NUMBER PROMPT ‘Yaşınızı giriniz:’
ACCEPT yil
NUMBER FORMAT 9999 PROMPT ‘Bulunduğunuz yılı giriniz:’
ACCEPT sifre
CHAR PROMPT ‘Tifrenizi giriniz:’ HIDE
Örnek:
Personel adına göre personel bilgilerini gösterelim. Bunun için bir .sql
uzantılı dosyada yazalım. Bu programı start ile çalıştıralım.
Ornek.sql
SET ECHO OFF
ACCEPT adi
PROMPT ‘ Adınızı Giriniz:’
SELECT * FROM
Personel
WHERE
UPPER(Personel.ad) LIKE UPPER(‘&adi’)
/
SET ECHO ON
“Start
Ornek.sql “ yazılarak sql çalıştırılır.
Bazen
parametre girişlerini daha başlangıçta vermek istenirse;
Start
Dosya_adı Parametreler,…
Örneğin
yukarıdaki örnek için Start Ornek Kazım
Tabloların Yaratılması
Database’de
verilerin saklanması amacıyla tablolar yaratılır. Tablo yaratabilmek için o
kullanıcının buna yetkisi olmalıdır. Aynı zamanda limitsiz tablespace hakkına
sahip olmalıdır.
Yazılımı :
CREATE TABLE
[kullanıcı.]table
(kolon
datatipi(boyutu) [DEFAULT değer]
[CONSTRAINT
constraint_name] constraint_type]
[table_constraint]
[PCTFREE
integer] [PCTUSED integer]
[TABLESPACE
tablespace] [STORAGE storage_clause]
[CACHE]
[ENABLE
enable_clause]
[DISABLE
disable_clause]
[AS subquery]
Kullanıcı
à Tablonun
yaratıcısıdır. Onun sahip olduğu haklara ve mekana sahiptir.
Kolon
à Tablonun kolon
adlarını belirler. Bir tablodaki kolon sayısı 1-254 arasında olmalıdır.
Datatipi
à Bir kolonun veri
tipini belirler.
·
· Varchar2(boyut): Boyut ile belirtilen max miktar kadar
karakterdir.Max
·
· değeri 2000’dir.
Char(boyut)
: Boyut ile belirtilen max miktar kadar karakterdir.Max.
·
· değeri 255’dir.
Number : e38
‘e kadar olan tüm sayısal değerlerdir.
·
· Number(m,n) : m kadar (max e38) sayının n kadar
ondalık alan için
değer
alır.
Date : Tarih
ve saat değerlerini bir tutar.
Boolean :
Mantıksal ifadeleri saklar. Yani doğru ise True,
·
·
·
· yanlış ise false.
Long : Max
2GB ‘a kadar büyük olan alanlar için yer tutar.
Raw :
Grafiksel yapıdaki veriler için tanımlanır.
DEFAULT
à Herhangi bir kolona
değer girilmezse, direkt olarak değer atamaya yarar. Girilen değerin veri tipi
ile aynı olması gerekir.
CONSTRAINT
à O kolon için daha
açıklayıcı olması açısından ve yapısı açısından kullanılır.
table_constraint
à O tablo için daha
açıklayıcı olması açısından belirtilen etikettir.
PCTFREE
à Tablo üzerinde yapılan
kayıt güncelleme işlemleri için, kayıt bloklarındaki ayrılacak rezervasyon
yüzde değeridir. 1-99 arasında bir tamsayıdır. 0, tüm bloklara yeni kayıt
girişine izin verilir. Varsayılan değer 10’dur. Yani güncelleme için her bloğun
%10’unu rezerve eder. Geri kalan %90’nını ise yeni kayıt girişlerine ayırır.
PCTUSED
à Tablonun her veri
bloğu için Oracle’nin koruduğu, kullanılmış alanın min yüzdesini verir. 1-99
arasında bir tamsayıdır.Varsayılan değeri 40’dır. Verilen parametre değerinin
altına düşek blok için, yeni kayıt girişi seçimliktir. PCTFREE+PCTUSED <100
olmak zorundadır.
TABLESPACEà Oracle’ın tabloyu
yaratacağı tablo boşluğunu belirler. Eğer tanımlanmazsa çalışılmakta olan
kullanıcının tablo boşluğunda yaratılır.
STORAGE
à Tablonun depolama
karakteristiğini belirler. Büyük tablolarda perfonmans düzenleyici olarak
kullanılır.
CACHE
à Tablo üzerinde arama
yapılırken, hafıza cache’nin en çok kullanılanlar üzerinde yer almasını sağlar.
ENABLE
à Bütün sınırlamaları
geçerli kılar.
DISABLE
à Bütün sınırlamaları
iptal eder.
AS
query à Tablo yaratılırken,
alt sorgu aracılığı ile geriye döndürülen satırlar tabloya
yerlettirilir.(insert)
Data Dictionary
Database ile
ilgili her türlü bilgiyi buraya atar. Buradan verilere ulaşabiliriz.
Kullanıcılar, tablolar, indexler, constraintsler vb. birçok açıklayıcı bilgiler
tutulur. Bütün tablo ve viewerların adlarını ve açıklamalarını görnek için ;
SELECT * FROM
Dictionary;
Dictionary’nin
yapısını görmek için;
DESC
dictionary
İsim Tip
--------------------
--------------------------
TABLE_NAME
VARCHAR2(30)
COMMENTS
VARCHAR2(2000)
Dictionary’de
bulunan objelerden bazıları;
User_tables
à Hangi kullanıcı ile
login olundu ise o kullanıcıya ait tabloları listeler.
All_tables
à Bütün kullanıcıların
yarattığı tabloları listeler.
Dba_tables
à Database ile ilgili
her türlü tablolar listelenir.
V$_tables
à Systemin performansını
ölçmek için tutulan bilgilerdir.
V$_librarycacheà Cache’in yeterli olup
olmadığını anlamak için bakılır.
V$_rollstat
à Rollback segmentinin
yeterli olup olmadığını anlamak için bakılır.
Örnek : Login
sifresiyle giren kullanıcının yarattığı tabloların listesini alalım;
SELECT
table_name FROM user_tables
Örnek: Tüm
obje isimlerinin listesini alalım;
SELECT
object_name FROM user_objects
Database Üzerinde Transaction Kontrol
Komutları
Transaction,
datanın tutarlı şekilde korunmasını sağlayan yöntemdir. Database üzerinde kayıt
yapma , silme, düzeltme vb. işlemlerin yapılabilmesi için aşağıdaki komutlara
ihtiyaç vardır;
INSERT
INTO :
Tabloya yeni bir kayıt eklenmesini sağlar.
Yazılımı;
INSERT INTO
table [(kolon1, kolon2, …)] VALUES (değer1, değer2, …)
Kolon
à Tablonun kayıt
yapılacağı kolon adlarını belirler. Bir tablodaki kolon sayısı 1-254 arasında
ve o tabloda var olmalıdır.
Değer
à O kolon için alacağı
değer verilir. Kolon tipiyle aynı olmalıdır. Eğer kolon adları belirtilmezse
değerler kolon sırasına göre değer almalıdır. Değerlere sysdate, user vb. hazır
fonksiyonlar aktarılabilir. Eğer bir alana değer verilmesi istenmiyorsa, yani
boş değer verilmesi isteniyorsa NULL değeri verilir.
Örnek:
Personel tablosuna yeni bir personel giriti yapalım;
INSERT INTO
personel (ad,soyad,maas,ayrilma_tarihi,kayit_giris_tarihi)
VALUES
(‘Kazım’,’Sarıkaya’,400000000,NULL,SYSDATE)
Aynı örnek
için kolon sırasını bildiğimiz düsünülürse şu şekildede yazılabilir;
INSERT INTO
personel
VALUES
(‘Kazım’,’Sarıkaya’,400000000,NULL,SYSDATE)
Sadece tek
kayıt girişi yapılıyorsa, rahat veri girişi yapılması için değerlere değişken
tanımlayarak veri girişi sağlayabiliriz. Böylece table her çalıştığında yeni
veri girişi yapılır.
Örnek:
Personel tablosuna her çalıştırdığımızda yeni bir personel girişi yapalım;
INSERT INTO
personel (ad,soyad,maas,ayrilma_tarihi,kayit_giris_tarihi)
VALUES
(‘&Adi’,’&Soyadi’,&maas,NULL,SYSDATE)
Örnek: Daha
güvenli ve rahat giriş yapılacak şekilde kayıt yapılacak script yazalim;
SET ECHO OFF
ACCEPT ad
PROMPT ‘Adını giriniz:’
ACCEPT soyad
PROMPT ‘Soyadı giriniz:’
ACCEPT maas
PROMPT ‘Maaşını giriniz:’
INSERT INTO
personel(ad,soyad,maas,ayrilma_tarihi,kayit_giris_tarihi)
VALUES
(‘&ad’,’&soyad’,&maas,NULL,SYSDATE)
/
SET ECHO OFF
Kayıt
yapılacak kolonların değerleri bilinmiyorsa veya başka bir tablodan değer
alınması gerekiyorsa aşağıdaki yapı kullanılır;
Yazılımı;
INSERT INTO
table [(kolon1, kolon2, …)] Altsorgu
Örnek:
Personel tablosuna departman tablosundan departman kodu 38 olan personellerin
değerlerini aktaralım;
INSERT INTO
personel(ad,soyad,maas,ayrilma_tarihi,kayit_giris_tarihi)
SELECT
adi,soyadi,maasi,ayrilma,kayit_giris
·
· FROM departman
WHERE
dept_id=38
UPDATE
:
Tablodaki kolonların değerlerini değiştirmek için kullanılır.
Yazılımı;
UPDATE table
SET
kolon1=değer1, kolon2=değer2, …
[WHERE kotul]
Kolon
à Tabloda değişiklik
yapılacak kolon adıdır. Bir tablodaki kolon sayısı 1-254 arasında ve o tabloda
var olmalıdır.
Değer
à O kolon için alacağı
değer verilir. Kolon tipiyle aynı olmalıdır. Eğer kolon adları belirtilmezse
değerler kolon sırasına göre değer almalıdır. Değerlere sysdate, user vb. hazır
fonksiyonlar aktarılabilir. Eğer bir alana değer verilmesi istenmiyorsa, yani
boş değer verilmesi isteniyorsa NULL değeri verilir.
Örnek: 41
nolu departmanın maaşını %13 artıralım;
UPDATE
Personel
SET
maas=maas+maas*13/100
WHERE
dept_id=41
Örnek: 649
nolu personelin departman kodu 10 olsun;
UPDATE
Personel
SET
dept_id=10
WHERE
personel_id=649
Eğer WHERE
koşulu konulmazsa tüm tablo için kolon değerini değiştirir. Koşulu SET ile
değiştirdiğimiz kolona veremeyiz.
DELETE
: Tabloda
belirtilen kayıdı siler.
Yazılımı;
DELETE FROM
table
[WHERE kotul]
Örnek :
Personelin maaşları 100.000.000 ‘dan küçük olan kayıtları silelim;
DELETE FROM
Personel
WHERE
maas<100000000
Bir tablodaki
tüm kayıtları silmek istersek koşul konmaz. Tablo silinmez, sadece kayıtları
silinir.
Örneğin
DELETE FROM Personel
Foreign key
veya primary key silinecek kayıtda varsa silinme hatası verir. Çünkü başka
tablo ile ilişki kurulduğundan(join), diğer tablonun kullandığı kayıt vardır. O
yüzden bu kaydı silebilmek için, ilişkide bulunduğu tüm kayıtları önce silmek
gerekir. Aynı zamanda tablo üzerinde çalışan kullanıcı varsa kayıtlar
silinemez. ROLLBACK komutu ile silinen kayıtları kurtarabiliriz(Tabi ki en son
COMMIT komutu kullanılana kadar).
COMMIT
: Bütün
yapılan işlemleri kesin olarak kalıcı olmasını sağlar. Böylece yapılan
değişiklikleri varsa diğer kullanıcılarda görür.
SAVEPOINT
x :
İşlemi belirli bir yere yönlendirmek için kullanılır. X ile belirtilen alan
için işaret konularak istenildiğinde bu işarete kadar işlemler yapılabilir.
ROLLBACK
x : Bütün
yapılan işlemleri kesin olarak iptal eder. SAVEPOINT komutu ile belirlenen x
kodlu alana kadar olan tüm itleri iptal eder.
Yazılımı;
ROLLBACK [TO
SAVEPOINT x]
Örnek:
UPDATE
personel …..
SAVEPOINT dön
DELETE FROM
Personel
INSERT INTO
…..
ROLLBACK dön
teklindeki bir itlemle personel kaydının silinmesi ve yeni kayıt eklenmesi işlemi
iptal edildi. Ama ilk yapılan değişiklik kaldı.
Read
uncommitted à Commit
olmadan görünmez. O halde böyle level yoktur.
Read
committed à Oracle’ın
varsayılan değeridir. Committen sonra işlem görür.
Serializable
à Yapılan insert
işlemleri gözükmez. Eski datalar gözükür.
Read only à Transaction itleminde sadece okuma var
demektir.
ALTER
TABLE :
Yeni bir kolon eklemek, kolonun tipini veya uzunluğunu değiştirmek vb. yapısal
değişiklikler yapılması için kullanılır. Eğer kolon üzerinde değişiklikler
yapılacaksa dikkat edilmesi gereken koşullar vardır. Örneğin kayıt uzunluğu 15
iken uzunluğunu 10’a indirirsek kayıt içindeki bilgiler kesilir. Kolonlar
ekleyebilir ve yapısal değişiklikler yapabiliriz. Constraint yapısını ekler,
silebilir, enable ve disable yapabiliriz.
Yazılımı;
ALTER TABLE
table
[ADD (kolon
datatipi [DEFAULT değer] [NOT NULL]) , …]
[ADD
[CONSTRAINT açıklama] tipi (kolon)]
[MODIFY
(kolon datatipi [DEFAULT değer] [NOT NULL]) , …]
[DROP
[CONSTRAINT açıklama] tipi (kolon)]
[ENABLE |
DISABLE CONSTRAINT açıklama]
ADD
à Yeni bir kolon ekler.
MODIFY
à Kolonun içeriğini,
uzunluğunu ve tipini değiştirir. Bunun için kayıtların değeri null olmalıdır.
DROP
à Kolonu siler.
Kolon
à Tabloda itlem
yapılacak kolon adıdır.
Datatipi
à Kolonun alacağı tipi
belirler.
DEFAULT
değerà Kolonun ilk alacağı
değerdir. Kolon hiç değer atanmaz ise burada değer ile ifade edilen sabit veri
aktarılır.
ENABLE
à Unique veya primary
key indexlerin otomatik yaratılmasını sağlar. Bütün kayıtların tanımlanan
unique veya primary key tanımına uyması gerekir.
DISABLE
à Unique veya primary
key tanımını kaldırır.
Örnek :
Personel tablosuna ek maas isminde 15 uzunluğunda bir kolon yaratalım. İlk
değer 0 olsun.
ALTER TABLE
Personel
ADD (ekmaas
number(15) DEFAULT 15)
Örnek :
Personel tablosundaki pers_id ile departman tablosundaki dept_id arasında
FOREIGN KEY kuralım.
ALTER TABLE
Personel
ADD
CONSTRAINT personel_dept_id_fk
FOREIGN KEY
(dept_id)
REFERENCES
personel(pers_id)
Örnek :
Personel tablosundaki maas kolonundaki alan uzunluğunu 15’e çıkaralım.
ALTER TABLE
Personel
MODIFY (maas
number(15))
Örnek :
Personel tablosundaki maas kolonu silinsin.
ALTER TABLE
Personel
DROP (maas
number(15))
Örnek:
Personel tablosundaki personel_id primary key için index yaratılması
otomatikleştirelim;
ALTER TABLE
Personel
ENABLE
CONSTRAINT Personel_id_pk
DROP
TABLE :
Tabloyu fiziksel olarak siler. Rollback komutu ile silinen tablo geri
getirilemez. Tabloyu ancak yetkisi olan kullanıcı silebilir.
Yazılımı;
DROP TABLE
table
[CASCADE
CONSTRAINTS]
Örnek: Personel
tablosunu silelim;
DROP TABLE
Personel
RENAME
..TO.. :
Objelerin ismini değiştirmek için kullanılır. Otomatik olarak commit olur.
Tabloyu ancak yetkisi olan kullanıcı silebilir.
Yazılımı;
RENAME
eski_isim TO yeni_isim
Örnek:
Personel tablosunun adını pers olarak değiştirelim;
RENAME
personel TO pers
TRUNCATE
TABLE :
Tablodaki tüm kayıtları siler. Delete komutu gibi olmasına karşın o komuttan
çok daha hızlı silme işlemi yapar. Rollback komutu ile silinen kayıtlar geri
getirilemez. Otomatik olarak commit olur. Tabloyu ancak yetkisi olan kullanıcı
silebilir.
Yazılımı;
TRUNCATE
TABLE table
Delete komutu
ile Truncate arasındaki en önemli fark; Delete komutu kayıtları silmek için
kayıtlarda boşluk bırakır. Truncate ise tamamen kayıtları temizler, yani başa
sarar.
Örnek:
Personel tablosundaki tüm kayıtları silelim;
TRUNCATE
TABLE Personel
COMMENT
ON TABLE :
Tablo veya kolonların içeriği hakkında açıklayıcı bilgi verilir. 2000 byte
açıklama alanı girilebilir.
Yazılımı;
COMMENT ON
TABLE table | COLUMN table.kolon
IS ‘açıklama’
Örnek :
Personel tablosu açıklaması ‘Başak Sigorta’da çalışan kişiler’ olarak not
düşelim;
COMMENT ON
TABLE personel
IS ‘Başak
Sigorta’da çalışan kişiler’
Örnek :
Personel tablosundaki pers_id kolonun açıklaması ‘Personel numarası’ olarak not
düşelim;
COMMENT ON
COLUMN personel.pers_id
IS ‘Personel
numarası’
ALL_COL_COMMENTS
à Yetkili olan
kullanıcının kolonlarının açıklayıcı notları listelenir.
USER_COL_COMMENTS
à Tüm kullanıcıların
kolonlarının açıklayıcı notları listelenir.
ALL_TAB_COMMENTS
à Tüm kullanıcıların
tablolarının açıklayıcı notları listelenir.
USER_TAB_COMMENTS
à Yetkili olan
kullanıcının tabloları için açıklayıcı notları listelenir.
Otomatik Numara Üretimi(Sequence)
Yaptığı iş
unique sayılar üretmektir. Belli oranlarda arttırmalar yapılmakta kullanılır.
Her çağrıldığında yeni bir sayı üretir. Extra bir hesaplama yapılmadan, seri
olarak tanımlandığı şekilde rakamlar üretir. Sayıları cacheden okuduğu için çok
hızlı sonuç üretir.
Yazılımı;
CREATE
SEQUENCE kolon
[INCREMENT BY
n]
[START WITH
n]
[MAXVALUE n |
NOMAXVALUE]
[MINVALUE n |
NOMINVALUE]
[CYCLE |
NOCYCLE]
[CACHE n |
NOCACHE]
INCREMENT
BY n à Sayının artış miktarı
belirtilir. Varsayılan değer 1’dir. Birer birer sayı arttırılır.
START
WITH n à Numaranın üretileceği
başlangıç numarasıdır. Varsayılan değer 1’dir.
MAXVALUE
n à Numaranın alabileceği
maksimum rakam yazılır. NOMAXVALUE ile bitiş numarası verilmez. Max = 1027
MINVALUE
n à Numaranın alabileceği
minimum rakam yazılır. NOMINVALUE ile başlangıç numarası verilmez. Min = 1
CYCLE
| NOCYCLE à Maxvalue
değeri kadar işlem yapıldıktan sonra işlemi tekrardan başlatır.Varsayılan değer
NOCYCLE’dır.
CACHE
à Cache sayısı kadar
sayıyı hafızaya gönderir. Varsayılan değer NOCACHE=20’dir.
Örnek:
Personel departmanının pers_id kolonunu 10’dan 50’ye kadar 2’şer 2’şer
arttıralım;
CREATE
SEQUENCE pers_id
INCREMENT BY
2
START WITH 10
MAXVALUE 50
NOCYCLE
NOCACHE
Örnek:
Personel departmanının pers_id kolonunu birer birer arttıralım;
CREATE
SEQUENCE pers_id
INCREMENT BY 1
START WITH 1
NOMAXVALUE
NOCYCLE
NOCACHE
USER_SEQUENCES
:
Sequences’in en son durumu gösterir.
Yazılımı;
SELECT
sequence_name, min_value, max_value, increment by, last_number
FROM user_
sequences
Sequence_name
à İşlemlerin
tanımlandığı isimdir.
Min_value
à Sayının aldığı min
değerdir.
Max_value
à Sayının aldığı max
değerdir.
Increment_by
à Sayının aldığı artış
miktarının gösterir.
Cycle_flag
à İşlemin tekrar
yapılması isteniyorsa Y, istenmiyorsa N değerini alır.
Cache_size
à Hazıfazadaki cache
sayısıdır.
Last_number
à Numaranın alacağı
değerdir
NEXTVAL
: En son
aldığı sayının bir sonra alacağı değeri gösterir.
Örnek:
Personel tablosuna pers_id kolonuna otomatik değerler tayarak kayıt edelim;
INSERT INTO
personel
VALUES
(pers_id.NEXTVAL,’Kazım’,’Sarıkaya’)
CURRVAL
: O anki
sayısal değeri gösterir. Eğer hiç nextval fonksiyonu kullanılmamışsa değeri boş
değer gelir.
Örnek:
pers_id kolonunun o anki alacağı değeri seçelim;
SELECT
pers_id.CURRVAL
FROM DUAL
ALTER_SEQUENCE
:
Değişiklik bir yerden başlanacaksa önce drop edilir, sequence işlemini
değiştirir.
Yazılımı;
ALTER
SEQUENCE kolon
[INCREMENT BY
n]
[MAXVALUE n |
NOMAXVALUE]
[MINVALUE n |
NOMINVALUE]
[CYCLE |
NOCYCLE]
[CACHE n |
NOCACHE]
DROP_SEQUENCE
: Kolon
için yaratılan işlemleri siler.
Yazılımı;
DROP SEQUENCE
kolon
VIEW
Bir tablo
üzerinde sorgulama yapılması için kullanılan nesnedir. Fiziksel olarak herhangi
bir yerde saklanmaz. Avantajları;
- Database erişimini kısıtlar.
Böylece sadece sorgulanan verileri gözükür.
- Sorgulamaları kolaylaştırabilir.
- Datayı bağımsız olarak
gösterebiliriz.
Yazılımı;
CREATE [OR REPLACE] [FORCE | NOFORCE]
VIEW view_adi [alias]
AS subquery
[WITH CHECK OPTION [CONSTRAINT constraint]]
[WITH READ ONLY]
FORCE à Hata durumu oluşursa
gözardı ettirilir. NOFORCE ise gözardı edilmez.
View_adi à Yaratılan view sorgu
adıdır..
Alias à Yaratılan işlemin
adıdır.
WITH CHECK OPTION [CONSTRAINT à View objesine hatalı
işleme yapılmasını engeller.
Örnek: Departman numarası 41 olan peroneller
için perview isminde bir view olşturalım;
·
· CREATE VIEW persview
AS SELECT *
FROM personel
WHERE dept_id=41
WITH CHECK OPTION CONSTRAINT empview_ck;
Departman id’si 16 olan personellerin
departman numarasını 38 yapalım;
UPDATE persview
SET dept_id=38
WHERE id=16;
Bu durumda bu değişiklik tabiki yapılamaz.
WITH READ ONLY à View objesinin sadece
okuma amaçlı olduğu belirtilir. Farklı bir işlem yapıldığında bunu engeller.
Aslında kayıtlar üzerinde değişiklik yapılmasını engeller.
Örnek: Departman numarası 45 olan peroneller
için perview isminde bir view olşturalım;
·
· CREATE VIEW persview
AS SELECT *
FROM personel
WHERE dept_id=41
WITH READ ONLY;
Departman id’si 10 olan personellerin
silinmesini sağlayalım;
DELETE FROM persview
WHERE id=10;
Bu durumda işlemi keser ve uyarı verir.
USER_VIEWS : Data dictionary
tablosunda view tanımları bulunur. View adı, text uzunluğu ve text’I saklar.
VİEW_NAME à
Kullanıcıya ait view adlarının tutar.
TEXT_LENGTH à Sql ifadenin uzunluğudur.
TEXT à
Sql ifadedir.
DROP VİEW : Yaratılan view objesini
siler.
Yazılımı;
DROP VIEW view_adı
INDEX YARATMA
Indexler, bir
tablonun istenilen kolonlarına daha hızlı erişim olanağı sağlamak için
kullanılır. Tablodaki kayıtlar üzerinde giriş/çıkış işlemleri yapılırken dataya
daha hızlı ulaşılması sağlanır. Primary key tanımlanan kolonlar için otomatik
olarak index yaratılır. Index en fazla 16 kolondan oluşur. Bir kolon tipi long
veya long raw olamaz.
Yazılımı;
CREATE INDEX
index_adi
ON
tablo_adı(kolonlar)
Örnek:
Personelin adına ve soyadına göre index oluşturalım;
CREATE INDEX
personel_inx
ON
personel(ad,soyad);
Böylece ad
kolonu öncelikli olmak kaydıyla birlikte soyadına göre sıralama yapar, yani
index oluşturur. Önce ada göre sıralar, eğer aynı isimden birden fazla kayıt
oluşursa bu sefer soyad kolonundaki değerlere göre sıralama oluşturur.
Index
yaratabilmek için;
- Index yaratılacak tablonun var
olması gereklidir,
- Index yaratma hakkına sahip
olmalıdır,
- Limitsiz tablespace hakkına sahip
olmalıdır.
Index yaratılma ihtiyacı aşağıdaki
koşullar oluştuğunda belirir;
- Where ifadesi ile sık sık
kullanılan kolonlar kullanılıyorsa,
- Join ile birleştirme işlemi
yapıldığında,
- Kolon değerleri geniş aralıkta
ise,
- Büyük rakamlı kolonların içinde
null değerler bulunuyorsa.
Index yaratılmama ihtiyacı aşağıdaki
koşullar oluştuğunda belirir;
- Tablo küçük ise,
- Tablodaki bazı kolonlara sık sık
ihtiyaç duyulmadığında,
- Tabloda sık sık değişiklikler
yapılıyorsa.
USER_INDEXES à İndex isimlerini ve
unique olup olmadığı bilgilerini saklar.
Örnek: Personel tablosuna ait index
dosyalarını listeleyelim;
SELECT
ic.index_name,ic.column_name,ic.colum_position,ix.uniqueness
FROM user_indexes ix, user_ind_columns ic
WHERE ic.index_name=ix.index_name
AND table_name=’Personel’;
DROP INDEX à Yaratılan indexleri
veri tabanından yok etmek için kullanılır.
DATABASE GÜVENLİĞİ
Database
güvenliği için kullanıcılar tanımlanır. Her kullanıcının bir şifresi bulunur.
Kullanıcılara belirli yetkiler verilir.
Sistem ve
data güvenliği olmak üzere iki kısımda incelenir. Sistem güvenliği içinde
kullanıcıya yaratma, değiştirme, silme vb. yetkiler tanımlanır. Data güvenliği
için ise datalar başka bir ortama yedekleme(backup) yapılarak sağlanır.
Database
level aşamaları ile güvenlik sınırlanır. Eğer yüksel level yetkisi varsa yeni
kullanıcı(veya tablolar) yaratabilir veya silinebilir. Tabloların yedekleri
alınabilir.
CREATE
USER à Database üzerinde
işlemler yapılabilmesi için kulanıcı yaratılır.
Yazılımı;
CREATE USER
user_adı
IDENTIFIED BY
tifre
DROP
USER à Databaseden
kullanıcıyı siler.
Yazılımı;
DROP USER
user_adı
GRANT
(Yetki) à Kullanıcıya yetki
verilmesi için kullanılır.
Yazılımı;
GRANT
yetkiler_roller
TO kullanıcı
[PUBLIC]
[WITH GRANT
OPTION]
[PUBLIC]
WITH GRANT
OPTION à Sistem haklarını veya
rollerini diğer kullanıcılara vermeyi sağlar. Bir rolü bu şekilde belirlersek
kullanıcı rolleri değiştirebilir veya silebilir.
PUBLIC à Sistem haklarını veya rollerini tüm
kullanıcılara vermeyi sağlar.
Örnek:
Personel tablosunun pers_id,ad kolonlarına webserver kullanıcısı için düzeltme
yetkisi verelim;
GRANT
select(pers_id,ad)
ON Personel
TO webserver
Örnek:
Personel tablosuna webserver kullanıcısı için seçme yetkisi verelim;
GRANT select
ON Personel
TO webserver
Örnek: Kazım
kullanıcısı, webserver kullanıcısının personel tablosu için kayıt etme ve
sorgulama yetkilerini verelim;
GRANT
select,insert
ON personel
TO webserver
WITH GRANT
OPTION
Örnek: Kazım
kullanıcısının personel tablosunu tüm kullanıcılara sorugulama yapabilmesini
sağlayalım;
GRANT select
ON
kazim.personel
TO PUBLIC
Grant yetkisi
ile kullanıcılara aşağıdaki tablodaki yetkiler verilebilir
Objeler
|
Table
|
View
|
Sequences
|
Procedure
|
ALTER
|
?
|
|
?
|
|
DELETE
|
?
|
?
|
|
|
EXECUTE
|
|
|
|
?
|
INDEX
|
?
|
|
|
|
INSERT
|
?
|
?
|
|
|
REFERENCES
|
?
|
|
|
|
SELECT
|
?
|
?
|
?
|
|
UPDATE
|
?
|
?
|
|
|
CREATE
ROLE à Kullanıcıya yetki
olarak verilen rollerdir.
Yazılımı;
CREATE ROLE
rol;
Örnek:
CREATE ROLE
Manager;
GRANT create
table, create view TO Manager;
GRANT Manager
TO webserver;
Manager
isminde rol tanımlandı. Tablo ve view yaratma yetkisi verildi. Bu yetkiler
Webserver isminde kullanıcıya aktarıldı.
Kullanıcının
şifresini değiştirmek için;
ALTER USER
user_adı IDENTIFIED BY şifre
REVOKE
à Verilen rolleri geri
alır.
Yazılımı;
REVOKE rol
ON tablo
FROM
kullanıcı
Örnek:
webserver kullanıcısının şifre tablosuna kayıt etme,düzeltme ve sorgulama
yetkilerini kaldıralım,
REVOKE
select,insert,update
ON tifre
FROM
webserver
CREATE
SYNONYM à Bir objenin aynısının
kopyasının alarak kendi userında yaratır.
Yazılımı;
CREATE
[PUBLIC ] SYNONYM obje_adı
FOR kullanıcı.obje
PUBLIC à Tüm kullanıcıların yetkilerini alır.
Örnek:
Webserver’ın personel tablosunun aynısını kendi alanımızda yaratalım
CREATE
SYNONYM personel
FOR
webserver.personel
DROP
SYNONYM à Bir objenin aynısının
kopyasının alarak yaratılan objeyi siler.
Yazılımı;
DROP [PUBLIC
] SYNONYM obje_adı
